Ρινορραγία ή Επίσταξη είναι η απώλεια αίματος από ένα ή περισσότερα αγγεία της ρινός, που οφείλεται σε τοπική βλάβη ή αποτελεί εκδήλωση συστηματικής νόσου. Αποτελεί μια αρκετά συχνή νοσολογική οντότητα αν σκεφτεί κανείς ότι, με βάση τρέχοντα στατιστικά δεδομένα, το 10-12% του πληθυσμού παρουσιάζει ένα επεισόδιο ρινορραγίας ανά έτος. Από τους ασθενείς αυτούς το 10% θα χρειαστεί ιατρική φροντίδα και το 1% θα εισαχθεί στο νοσοκομείο και από αυτούς το 29% θα μεταγγιστεί και το 5,6% θα χειρουργηθεί.
Γιατί αιμορραγεί η μύτη;
Η μύτη αιμορραγεί εξαιτίας της εξαιρετικά πλούσιας αιμάτωσής της. Δέχεται κλάδους τόσο από την Έξω όσο και από την Έσω Καρωτίδα Αρτηρία. Επιπλέον, η μύτη παρουσιάζει δύο υποβλεννογόνια φλεβώδη πλέγματα, το ένα εντοπίζεται στο πρόσθιο τμήμα του ρινικού διαφράγματος και ονομάζεται Κηλίδα του Kiesselbach και το άλλο, στο οπίσθιο τμήμα της ρινός, κοντά στο ρινοφάρυγγα και ονομάζεται Κηλίδα του Woodruff. Τα φλεβώδη αυτά πλέγματα είναι οι συχνότερες εντοπίσεις ρινορραγιών. Τέλος, για τις συχνές αιμορραγίες ενοχοποιούνται ακόμα, το λεπτό επιθήλιο της ρινός αλλά και η αυξημένη συχνότητα λοιμώξεων, όπως και οι συχνοί τραυματισμοί αυτής.
Ταξινόμηση ρινορραγίας
Οι ρινορραγίες χωρίζονται σε Πρόσθιες (90-95%) και σε Οπίσθιες (5-10%). Οι πρόσθιες είναι συχνότερες αλλά είναι λιγότερο σοβαρές και επικίνδυνες, αφορούν όλες τις ηλικίες και συνήθως προέρχονται από την Κηλίδα του Kiesselbach. Οι οπίσθιες είναι σπανιότερες, αφορούν κυρίως ηλικιωμένα άτομα, είναι κατά κανόνα σοβαρότερες και προέρχονται από το δίκτυο του Woodruff.
Αιτιολογία
Το 10% των ρινορραγιών είναι ιδιοπαθείς, χωρίς δηλαδή εμφανή αιτία. Ενοχοποιούνται τοπικά αίτια όπως φλεγμονές, τραυματισμοί, νεοπλάσματα, ξένα σώματα, ξηρότητα βλεννογόνου ή μπορεί να προκληθούν ιατρογενώς μετά από επεμβάσεις. Ενοχοποιούνται όμως και συστηματικά αίτια όπως παθήσεις των αγγείων και του κυκλοφορικού συστήματος, φλεγμονώδεις – αυτοάνοσες παθήσεις, αιμορραγική διάθεση όπως διαταραχές πήξης, θρομβοκυτταρικές διαταραχές αλλά και η λήψη αντιπηκτικών φαρμάκων.
Αντιμετώπιση
Πολύ σημαντικό στην αντιμετώπιση της ρινορραγίας είναι η γνώση του ιστορικού του ασθενούς και πιο συγκεκριμένα τα συνοδά προβλήματα υγείας όπως η αρτηριακή υπέρταση, καθώς και το είδος των φαρμάκων του ασθενούς όπως π.χ. η λήψη αντιπηκτικών. Στη θεραπευτική προσέγγιση της ρινορραγίας πέραν της κλινικής εξέτασης (πρόσθια ρινοσκόπηση – ενδοσκόπηση), σημαντική είναι η τοποθέτηση φλεβικής γραμμής εάν χρειάζεται, καθώς και ο έλεγχος των ζωτικών σημείων (αρτηριακή πίεση, σφύξεις, αναπνοές) όπως επίσης και εργαστηριακές εξετάσεις.
Πιο συγκεκριμένα στην αντιμετώπιση της πρόσθιας ρινορραγίας απαιτείται πίεση πτερυγίων ρινός, τοποθέτηση αγγειοσυσταλτικών ουσιών και καυτηριασμός του αιμορραγούντος αγγείου. Αν αποτύχουν τα παραπάνω, χρειάζεται πρόσθιος πωματισμός, που παραμένει για 24-72 ώρες, καθώς και η χορήγηση αντιβιοτικών και αναλγητικών όπως και ο έλεγχος της βασικής πάθησης.
Στην οπίσθια ρινορραγία απαιτείται οπίσθιος πωματισμός (Πωματισμός κατά Bellocq ή ειδικοί τεχνητοί οπίσθιοι πωματισμοί). Απαραίτητες προϋποθέσεις είναι εισαγωγή του ασθενούς στο νοσοκομείο και η παραμονή του για 24-72 ώρες, η χορήγηση ενδοφλέβιας αντιβίωσης, αναλγητικών και ο έλεγχος της κύριας νόσου.
Στη χειρουργική αντιμετώπιση της οπίσθιας ρινορραγίας γίνεται προσπάθεια ενδοσκοπικής απολίνωσης σφηνουπερώιου αρτηρίας, που είναι το συχνότερο αγγείο που αιμορραγεί. Σπανιότερα σε σοβαρότερες καταστάσεις απαιτείται απολίνωση μεγαλύτερων αγγειακών στελεχών όπως η έξω καρωτίδα.
Από τον Χειρουργό Ωτορινολαρυγγολόγο, Δρ. Ηλία Καρασμάνη
Πηγή: https://www.mydoctors.gr/episthmonika-arthra/rinorragia-aitia-kai-antimetopisi/